El Biruni Kimdir?

0
643

El Biruni Kimdir?

Doğa bilimleri, Gökbilim, matematik, coğrafya ve tarih alanındaki çalışmalarıyla tanınır. Onuncu ve on birinci yüzyıllar arasında İslam dünyasında yetişmiştir. Büyük fen bilgisi kendisin den asırlar sonra gelen bilim adamlarını bile hayrete düşürmüştür. Güneş ve gezegenlerin eğimini saptayarak astronomi alanında da çalışmalar yapmıştır. Biruni sadece İslam âleminde değil tüm dünya genelinde çok büyük dikkat çekmiştir. Aslen Fars kökenlidir. Yer çekimi kanununu ilk ele alan bilim adamıdır aslında ama Batı dünyası bunu Newton olarak kabul etmektedir.

Biruni, cebir, geometri ve coğrafya alanlarında o konuyla ilgili bir ayet zikretmiş, ayette bahsi geçen konunun yorumlarını yapmış, ilimle dini birleştirmiş, ilim öğrenmekteki amacının Yüce Allah’ı bilmek ve hakikati bulmak olduğunu dile getirmiştir. Eserleri halen Batının bilim evreninde kaynak eser olarak kullanılmaktadır. Isının metaller üzerindeki genleşme etkisini; demir, altın, civa, bakır, yakut, akik ve zümrüt gibi pek çok elementin özgül ağırlıklarını keşfetti. Biruni orta asyada tarihi bir bölgede doğmuştur. Babasını çok küçük yaşlara da kaybetmiştir.

Sarayda matematik ve astronomi eğitimi almıştır. 17 yaşındayken ilk kitabını yazmıştır. 1017’de Gazneli Mahmut, Harezm Devleti’ni yıkınca Bîrûnî de Gazni şehrine gelerek burada Gazneliler’in himayesine girdi. Gazneli Mahmut’un Hindistan seferine katıldı. Burada Hint bilim adamlarının dikkatini çekti ve Hint ülkesi alınınca da Nendene kentine yerleşerek bilimsel çalışmalarına burada devam etti. Astronomi üzerine yaptığı en büyük çalışmayı Gazneli Mahmut un oğluna sunmuştur. Sultan Mesut ta bunun üzerine ona bir fil dolusu mücevher vermiştir ancak bu hediyeyi kabul etmemiştir çünkü bu hediyenin onu bilimden uzaklaştıracağını düşünmüştür.

Biruni eczacılık alanında da çok çalışma yapmıştır ve her zaman şuna inanmıştır kitap okumaktan çok deneylere ve gözlemlere önem vermiştir. Gerçek bir bilim anlayışına sahip olan Birûni, ırkçılık kavramına da önem vermezdi. Başka bir halkın ileri kültüründen derin bir saygıyla söz ederdi. Aynı şekilde inançlar ve düşünceler konusundaki anlatımı sırasında o dinler hakkında itiraz veya eleştiride bulunmadığı gibi, o inançta ki deyimleri aynen kullanmasıyla da dikkat çekmektedir. Sanskrit dilinden Arapça’ya çevirdiği Potancali isimli kitabının önsözünde “İnsanların düşünceleri çeşit çeşittir, dünyadaki gelişmişlik ve esenlik de bu farklılığa dayanır.” şeklinde yazmıştır.

El Biruni Kimdir?

CEVAP VER