Hayati Önem Taşıyan; Azot Döngüsü

0
622

Azot Döngüsü Neden Hayati Önem Taşıyor ?


       Yaşamımız için oksijen gibi önemli maddelerden birisi olan azot ve okadarda çok önemli azot döngüsü hayatın başlangıcından bu yana atmosferde bulunmakta ve çeşitli kimyasal tepkimeler ile birlikte kendini sürekli olarak yenilemektedir. Nasıl ki canlılar nefes alabilmek için oksijen ve karbondioksite ihtiyaç duyuyor, aynı şekilde tüm canlılar büyümek için de azota ihtiyaç duyuyor.

       Canlıların DNA bileşenlerinde bulunan azot, bu sayede tüm canlılar için bulunması zorunlu olan bir maddedir. Aynı şekilde, azot proteinin yapısında da bulunmaktadır. Azota bu kadar önemli alanlarda ihtiyaç duyulması da maddeyi zorunlu hale getirmektedir.

       Sadece yürüyebilen canlılar için değil, bitkiler için de azot hayati önem taşımaktadır. Aminoasitleri sentezlemek için bitkilerin azota ihtiyacı vardır. Ancak yeryüzünde bulunan hiçbir bitki azotu solunum yolu ile alma özelliğine sahip değildir. Bitkiler azotu topraktan ya da sudan kökleri yardımı ile almakta ve kimyasal tepkimelerinde kullanmaktadır. Hayvanlar ise azotu yedikleri besinlerden ve bitkilerden temin etmektedir.

Azot Atmosferde Ne Kadar Bulunur ?


       Canlıların vücudunda bulunan nükleik asitlerin, vitaminlerin ve proteinlerin neredeyse %15’i azottan oluşmaktadır. Gaz halinde bulunan ve normal şartlarda toprağa karışmadan kullanılamayan azot ise atmosferin %78’ini kapsamaktadır.

       Azot döngüsü denilen olay ise genel olarak biyosferin ince tabakasında gerçekleşmektedir. Azot tanecikleri bu ince tabaka üzerinde birbirine dönüşerek azot döngüsünü oluşturmaktadır. Peki, azot döngüsü nasıl oluşmaktadır?

Ölen Canlılar Nasıl Toprağa Karışır ?


       Öncelikle ölen ve vücudunda azot bulunduran canlıların vücudundaki azot, canlı çürüdükten sonra toprağa geçer. Sadece canlıların ölülerinden değil, dışkılarından da vücuttan atılan fazlalık azot toprağa karışmaktadır. Toprağa bırakılan bu maddeler, toprağa geçtikten hemen sonra su ve toprakta bulunan bakteriler tarafından parçalanmaya başlar. Bu parçalanma sırasında azot bileşikleri de tepkimeye girerek parçalanır.

Azot Döngüsü Nasıl Gerçekleşir?


       Parçalanma esnasında ortaya çeşitli ürünler çıkarken, amonyak ve N2 yani serbest azot da ortaya çıkar. İlk tepkimede ortaya çıkan amonyak sonradan uğradığı tepkimeler ile amonyum tuzuna dönüşmektedir. Ortamda bu tepkimeyi gerçekleştirebilecek bakteriler var ise, amonyum tuzu da nitrit ve nitrata dönüşmektedir. Aynı şekilde baklagillerin köklerinde bulunan azot bağlayıcı bakteriler de havadaki azotu nitrit ve nitrata dönüştürmektedir.

       Azot döngüsünü olumsuz etkileyen en temel faktör ise, yapay azot gazlarının fazlaca kullanılmasıdır. Bu gazlar da doğal azot gazı ile aynı döngüye katılarak azot miktarını arttırmakta ve ozon tabakasını inceltmektedir. basur nedir

CEVAP VER