İvme Nedir İvme Türleri Nelerdir ?

0
221

İvme Nedir?


İvme Nedir ?Fizikte ivme, hızın zamana göre türevi olarak tanımlanır ve hareket eden cismin hızının birim zamanda ki değişimine denir. Kullandığımız veya içinde bulunduğumuz aracın hızlanınca hissettiğimiz şey aracın hız değişiminden kaynaklanan ivmedir. Teknik olarak ivme hızın zamana göre değişim oranıdır. Hız da aynı şekilde, aynı doğrultuda zamana göre yer değiştirme oranına verilen isimdir.

 

Tarihçesi;


İlk kez İtalyan Galileo tarafından açık bir dille ele alındığı bilinmektedir. Galileo eğik bir zeminde, aşağı yuvarlanan bir yuvarlak cisim ile yaptığı deneyimlerde, bütün cisimlerin aynı ivme ile düştüklerini tespit etmiştir. Aristo, ağır cisimlerin hafif cisimlerden daha hızlı düştüğünü akıl etmiştir. Galileo’nun yaptığı bu deneyler ve daha sonra ivmenin sabit olduğunu kabul etmesi, o vakte kadar gelmiş olan eski Yunan felsefecilerden Aristo’nun bu konudaki görüşlerini çürütmüştür.

 

İvme Türleri;


Ortalama, Ani, Çizgisel ve Açısal olarak 4 ivme türü vardır. Fizikte ivmenin sembolü “a” dır.

 

Ortalama İvme;

Eğer bir cismin hızı zamanla değişiyorsa, ortalama ivme hızda olan değişikliğin geçen zamana bölümü ile hesaplanabilir. İvme için cm/s2 ve m/s2  genel olarak kullanılan birimlerdir. Eğer hız artıyorsa ivme pozitif, azalıyorsa negatiftir.

 

 

 

Ani İvme;

Ortalama ivmeyi bulmada kullanılan zaman aralığının azalması veya sıfıra yakınlaşması halinde hesaplanan ivmedir. Bütün doğrusal olan hareketlerde matematiksel anlatım olarak ivme, hızın zamana göre birinci türevidir.

Hız ile zaman arasındaki etkileşime bir örnek verelim. Aşağıda bulunan grafiğin hareketli bir cismin hız ve zaman eğrisini verdiğini varsayalım. Hızdaki değişimleri gözlemleyerek cismin ivme ve zaman grafiğini aşağıdaki gibi bulabiliriz.

 

Not; Eğer bir cismin ivmesi sabit ise ortalama ivme ile ani ivme değerleri birbirine eşit olur.

 

Çizgisel İvme (Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket);

Çizgisel ivme bir boyutlu hareketin basit bir şekli, ivmenin sabit olduğu varsayımdır. İvme sabit olduğu için ortalama ivme ani ivmeye eşittir. Bu tür harekette hız olayın başından sonunu kadar aynı oranda artar.

 

Açısal İvme;

Açısal hızın birim zamanda ki değişimdir. Açısal hızın zamana göre birinci, yer değiştirmenin zamana göre ikinci türevi olarak tanımlayabiliriz.

 

İvme ve Kuvvet;

Bir aracın veya bisikletin hızını değiştirmek için belirli bir kuvvetin uygulanması gerekir. Aracı durdurmak için fren pedalına basınca, tekerleğin iç kısmındaki fren balataları tekerleğe iyice yapışır, işte bu fren balataları ile tekerlek arasındaki sürtünme kuvveti aracı durdurur. Sürtünme kuvveti ne kadar büyükse, araç o kadar çabuk durur. Bunun tersine, eğer araç aniden hızlandırılmak isteniyorsa gaz pedalına serçe basarız bunun sonucunda motora daha çok yakıt gider. Böylece motora verilen ek enerji daha büyük bir kuvvetin oluşmasına yol açarak aracın daha kısa sürede hızlanmasını yani ivmelenmesini sağlar. Bazı durumlarda ivmelenme daha çabuk gerçekleşir, örneğin raketle vurulan tenis topu veya bir silahtan ateşlenen mermi buna örnek gösterilebilir. Bir cismin bu kadar çok ivme kazanabilmesi için bir o kadar da büyük kuvvet gerekmektedir. İvme Nedir

bir sonraki konumuz momentum nedir okumanızı tavsiye ederiz.. İvme Nedir konusu hakkında aklınıza takılan bişi olursa yorum yazarsanız seviniriz.

CEVAP VER