Radyasyon Nasıl Ölçülür

3
1223

Radyasyon Nedir? Nasıl Ölçülür ?


Radyosyon nedir ve var olduğunun anlanması duyu organlarımızla anlaşılmadığından, carlığının anlanması ve ölçümü radyosyona duyarlı aletler sayesinde yapılır. Bu radyosyonun ölçülenmesinin ana prensibi, radyosyon ile bulunan cismin etkileşime girmesi olayına dayanmaktadır. Radyoaktif olan bu atomların çekirdekleri karasız bir yapıya sahip olduklarından dolayı rakyoaktivite özelliğine sahiptirler. Bundan dolayı kararsız yapıda bulunan çekirdekler parçalanmaya maruz kalır ve bu parçalanma sonucunda yeni bir çekirdek ve parçalanım ürünleri ortaya çıkar.

Atom çekirdeklerinde olan bu değişiklikler sonucunda radyosyon etrafa yayılır. İyon odalarında x, gama ışınları ve b parçacıklarının ölçümünde kullanılmaktadırlar. Düşük radyosyon durumuna etkili olmamakla birlikte yüksek doz durumunun ölçümünde son dere faydalıdır. Farklı farklı radyasyonları fark etme kabiliyetleri yoktur. 60-300 volt değeri arasında çalışma değerinde etkilidir.

radyosyonun ölçülmesi

Gaz kullanımında genel olarak atmosfer basıncında hava kullanımı olur. Gösterilen değerler genel olarak C/kg.sn , (x)Sv/h veya (x)R/h. G-M 900 – 1300 Voldt değerinde çalışma değerinde etkisi vardır. Bu dedektörlerle az miktarda iyonlaşma ortaya çıkaran yüklü parçacıklar, Az enerjili Gama ve X ışınları ile ölçümü yapılır.

Odanın ön kısmına yerleşimi yapılan bir zırh yardımıyla beta parçacıkları tutunup, sadece gama ışınları olabilir.

Ölçme olayı yani etkinlik değeri: salınım miktarı ne kadar?

Maddenin boyutu ve kütlesi o maddenin ne kadar radyoaktif özellikte olduğu hakkında bilgiler vermez. Belirli bir miktardaki maddenin rakyoaktivite seviyesini, maddenin hangi seviyede curie salınımı yaptığını tespit ederek ölçebiliriz. Yani bu durumdan anlayacağımız sonuç bir madde de ne kadar çok curie varsa o madde o kadar çok radyoaktiviteye sahiptir.Çok büyük bir maddenin az radyoaktivitesi olurken çok daha küçük bir madde çok daha fazla rakyoaktivide değerine sahip olabilmektedir. Örnek verecek olursa Kobalt-60 ve Uranyum-238 i karşılaştırabilirsiniz. Uluslararası ölçü sisteminde Bekerel yani rakyoaktivitenin ölçü birimidir. Saniye başı oluşan bozunum bir Bq ye eşittir.  37 milyar bekerel ise bir curieye eşittir. Bekerel küçük bir birimi temsil etmektedir bu yüzden aşağıda bulunan eşitlikleri kullanma ihtiyacı doğmuştur.Radyasyon Nasıl Ölçülür

24 mikrocurie =  1 MBq
27 milicurie = 1 Gbq
1 curie = 37 Gbq
37 curie = 1 TBq

3 YORUMLAR

  1. Radyasyonu zaten her saniye telefonlar ile yanımızda taşıyoruz 🙂 Sizden bi ricam sar değeri ile ilgili bir konu paylaşır mısınız radyasyondaki sar değeri ile.

  2. Radyasyonun geiger sayacı ile ölçülebildiğini biliyordum. Olası radyoaktif sızıntıya maruz kalındığında elbiseleri yok etmek ve duş almak faydalı. 1983 yılında olan Çernobil kazasında radyoaktif tehdit halen devam etmekte bu tehlikenin yarılama ömrü ise 500 sene olarak öngörülmektedir. Yani halen rüzgar, bulut ve yağmur ile halen tehdit oluşturmaktadır.

  3. Radyasyon güvenliği ile ilgili bir yazı okumuştum.Radyasyon kaynağının Kapalı kaynak, x ışınları gibi çeşitlere ayrılıyormuş.Kapalı kaynakların olası kaza koşullarında sızdırmazlığı sağlamak üzere bir kapsül içerisine kapatılmış ya da kaplama malzemesi ile kaplanmış katı halde bulunan radyoaktif maddeler kapalı kaynak olarak adlandırıldığı belirtiliyor. Radyoterapide kullanılan teleterapi cihazlarında bulunan yüksek aktiviteli kapalı kaynaklardan çeşitli cihazların kalibrasyonlarında kullanılan küçük miktarlardaki kaynaklara kadar çok farklı cins ve biçimde tıpta ve endüstride kontrollü şekilde kullanılıyormuş.Tabi bunlara ek olarak cep telefonları gibi cihazların yaydığı radyasyon var.Bunlar nasıl ölçülüyor acaba?

CEVAP VER